Независни медиуми
TALMIL

Независни медиуми

Како и остатокот од светот, Балканот не е имун на ширењето лажни вести.

Извештајот на Советот на Европа за медиумското опкружување на Балканот подвлекува дека регионот е масовно соочен со „лажни вести, говор на омраза и стапици за кликови, што резултираше со нагло опаѓање на довербата на населението во медиумите”.

Во овој контекст, граѓаните се повикани на внимателност за да пристаат кон веродостојни информации. Со цел да се придонесе за овој пристап, ние нудиме подолу список на независни медиуми, оддржувани од страна на професионални новинари, кои ги исполнуваат критериумите за слобода на печатот и етиката на новинарството, односно тие се ангажирани во продукцијата на „квалитетна, целосна, бесплатна, независна и плуралистичка информација“ и ригорозно да ги проверуваат фактите и изворите.

 

Овој список, се разбира, не е конечен, но кај овие медиуми преовладува и критичката анализа на информацијата.


Национални медиуми

Национални медиуми

АЛБАНИЈА

Lapsi.al

Интернет медиум кој има за цел непристрасно информирање ставајќи го професионализмот во прв план.

“Овој информативен портал е нова алтернатива која се стреми да создаде слободен простор за вистинско новинарство. Долгото искуство и потребата да се приближиме што е можно поблиску до вистината, се линиите на кои ќе пишуваме со нашиот молив“.

Одете на страницата

Exit News

Медиумска платформа на интернет што обезбедува информации, анализи, извештаи и коментари за Албанија, Западен Балкан и пошироко.

“Се гордееме што со посветеност на независност, точност и искреност при известувањето, копаме подлабоко и ги раскажуваме приказните кои другите не сакаат да ги покриваат. Се трудиме да бидеме главниот извор на ажурирани информации за регионот и да обезбедуваме вести на англиски и албански јазик “.

Одете на страницата

Reporter.al

Интернет публикација на Балканската истражувачка репортерска мрежа (Balkan Investigative Reporting Network – BIRN) во Албанија – БИРН Албанија.

По повеќе од седум години покривање на најважните настани во Албанија за Балкан Инсајт (Balkan Insight), БИРН Албанија во септември 2014 година ја отвори својата албанска страница, Reporter.al, за да доближи до албанските читатели. Оваа страница ќе објави архива на статии произведени од БИРН со текот на годините, како и независни вести, анализи, коментари и истражувања во реално време.

Одете на страницата

BIRN Albania

Невладина организација за печат со седиште во Тирана, специјализирана во истражувачкото известување, објавувањето и следењето на медиумите.

Пуштен во март 2014 година, БИРН Албанија (BIRN Albania) го следи уредничкото присуство на мрежата во Тирана основана во 2007 година. Главната цел на организацијата е промовирање на слободни и независни медиуми, кои имаат за цел да ја информираат јавноста за прашања поврзани со корупција, неказнивост, ситуација со човековите права, активност на граѓанското општество во Албанија. нејзиниот регион, итн.

Одете на страницата

Faktoje.al

ФАКТОЈЕ (Faktoje) е медиумска организација која ги проверува фактите користејќи стандардизирана професионална методологија, спроведувана со години од Меѓународната мрежа за откривање факти (International Fact-Finding Network), чија членка „Фактоје“ стана на почетокот на 2020 година.

“Нашата мисија е да ја докажеме вистинитоста на ветувањата, изјавите и постапките на јавните службеници (или на приватните субјекти кои добиваат јавно финансирање) и потоа да и ја соопштиме вистината на јавноста“.

Одете на страницата

Euronews Albania

Еуроњуз (Euronews) е главниот европски меѓународен канал за вести.
Тоа е меѓународен медиум кој емитува информации од европска перспектива до светската публика преку 12 меѓу-платформи, од кои 9 со посебни ТВ-канали. Целта на Еуроњуз е да им овозможи на луѓето да формираат свои сопствени мислења преку “непристрасно“ новинарство.

Одете на страницата

БОСНА И ХЕРЦЕГОВИНА

Oslobodjenje

Амбицијата на овој независен печатен весник основан во 1942 година (и на неговата веб-страница) е да обезбеди навремени, објективни и професионални информации кои се однесуваат истовремено на Србите, Хрватите и Бошњанците. Редакцијата тврди дека им припаѓа на сите народи и граѓани на Босна и Херцеговина. Неговите новинари се трудат да ги задржат стандардите на професијата, за што сведочат бројните награди што весникот ги има освоено со години.

Одете на страницата

BIRN Bosnia and Herzegovina

БИРН (Балканската истражувачка репортерска мрежа/ Balkan Investigative Reporting Network) балканската мрежа за истражувачко новинарство е мрежа на невладини организации што ги промовираат слободата на изразување, човековите права и демократските вредности во јужна и источна Европа. БИРН има предност да комбинира локална и национална експертиза со единствена регионална соработка и со присуство во сите балкански земји.

Одете на страницата

КОСОВО

Kosovo 2.0

Косово 2.0 е прва независна медиумска организација која го вклучува општеството во проникливи дискусии. Во форма на печатено и онлајн списание, овој медиум тврди дека е способен да создава дебати, да го продлабочува разбирањето на актуелните настани на Косово, во регионот и пошироко. Косово 2.0 нуди содржина на три јазици – албански, англиски и српски – вклучувајќи меѓународни вести од областа на културата, уметностите, политиката и општеството.

Основана во 2010 година, како прва платформа за блогирање на Косово, К2.0 прерасна во Институт за новинарство, креативна продукција, застапување за човекови права, слобода на медиуми и инклузивно учество.

Одете на страницата

Koha Ditore

Основан во 1997 година, весникот Коха (Koha) нуди печатени и онлајн, точни, непристрасни и брзи информации, опфаќајќи ги сите сфери на животот на сите заедници во земјата преку професионално новинарство. Целта на овој весник е да обезбеди точни информации за културните, политичките, економските и спортските настани, без разлика дали се регионални или светски, со користење на најсигурни можни извори.

Одете на страницата

Insajderi

Овој онлајн весник промовира истражување на фактите, анализа од сите агли и нуди ексклузивни вести за општествените настани во земјата и регионот.
Медиумот нуди ексклузивни документарци и видеа кои му овозможуваат да тврди за себеси дека е најиновативниот медиум на Косово.
Неговата цел е да има влијание врз институционалниот живот и јавната дебата.

Одете на страницата

Express

Овој новински весник и веб-страница дејствува како главен прозорец за информации за Балканот. Тој тврди дека е најчитаниот медиум за вести на интернет, не само на албанските територии, туку и на целиот Балкан. Весникот има редовни читатели во западните земји, како што се Швајцарија, Германија, Австрија, па дури и САД.
Експрес им носи вести на читателите во реално време, за сите случувања во земјата и ширум светот, на сите полиња.
Основан е во февруари 2005 година, во рамките на Медиа Работи (Media Works), Газета Експрес направи историски пресврт кога престана да работи со печатење за да се фокусира на доставување информации преку интернет во 2013 година.

Одете на страницата

Prishtina Insight

Приштина Инсајт (Prishtina Insight) е дигитално и печатено списание издадено од БИРН Косово, независна невладина организација.
Од 2008 година, Приштина инсајт продуцира репортажи за тековни работи, ексклузивни истражувања, играни филмови и есеи за Косово и регионот.

Одете на страницата

BIRN Kosovo

Балканската истражувачка репортерска мрежа, БИРН (Balkan Investigative Reporting Network – BIRN) е група уредници, новинарски обучувачи и новинари посветени на градење силен, професионален и независен медиум во Југоисточна Европа. Тоа е суштинска компонента за развојот на демократијата и пазарната економија на Балканот.
Како независна невладина организација, БИРН Косово постои за да обезбеди импулс за демократските транзиции на Косово преку промовирање на отчетноста, владеењето на правото и реформа на политиките.

Одете на страницата

СЕВЕРНА МАКЕДОНИЈА

MIA

Овој онлајн информативен весник тврди дека е првиот информативен медиум во Северна Македонија.
Неговата редакција составена од повеќе од 70 новинари и репортери лоцирани во Македонија или во регионот, се обидува да емитува широк спектар на содржини на вестите.
Со околу 300 до 350 статии што се емитуваат секој ден на македонски, албански и англиски јазик, медиумот тврди за професионалноста на своите новинари и за почитување на стандардите на професијата. Покрај тоа, уредничкиот персонал е посветен на борбата против ширењето на пристрасни информации и лажни вести, причина поради што тврди дека е сигурен извор на информации.

Одете на страницата

Makfax

Макфакс е член на СЕЕМО медиумската организација во Југоисточна Европа.
Тоа е прва приватна новинска агенција во Македонија, која брзо и објективно ги пренесува сите новости и информации од Македонија, регионот и светот.

Редакцијата на Макфакс потврдува дека ги почитува принципите на независност, брзина, непристрасност, искреност и кредибилитет при создавањето на сопствени информации. Тие се трудат да шират информации засновани на проверени факти и сигурни извори.

Одете на страницата

Deutsche Welle

“Непристрасни информации за слободни умови“ е слоганот на Дојче Веле (ДВ) (Deutsche Welle- DW), германски меѓународен радиодифузер и еден од најуспешните и најрелевантни меѓународни медиуми во светот. Нивната мултимедијална содржина на 30 јазици (вклучено и македонскиот) допира над една милијарда луѓе ширум светот секој месец.
ДВ е медиумска организација со седиште во Германија, која тврди дека е непристрасна и ги емитува новинарските содржини до луѓето ширум светот, со желба да им дозволи да формираат свои сопствени мислења.

Одете на страницата

BIRN North Macedonia

БИРН Македонија е една од локалните организации на БИРН.
Балканската истражувачка репортерска мрежа е мрежа на невладини организации кои ги промовираат слободата на изразување, човековите права и демократските вредности во Јужна и Источна Европа.

БИРН разви специфична мрежна структура која вклучува независни локални организации, собрани околу Балканската мрежа за истражувачко регионално известување (БИРН-Хаб / BIRN Hub) – структура што има предност да комбинира локална и национална експертиза со единствена регионална соработка.

БИРН Хаб им донесува огромна експертиза на новинарите од посткомунистичките и постконфликтните општества, главно со споделување на собраните знаења во регионот на Западен Балкан.
БИРН се стреми да ги оспособи луѓето да пристапат до нивните права, обезбедувајќи точни и релевантни информации и обезбедувајќи им можност да учествуваат во демократските процеси.

Преку високо квалитетни репортажи и создавајќи тим на квалификувани новинари, БИРН ги испитува и набљудува клучните процеси, води дебати и обезбедува на јавноста непристрасни и веродостојни информации.

Одете на страницата

ЦРНА ГОРА

Центар за истражувачко новинарство

Cin-cg е невладина организација, основана како фондација, посветена на ангажирање и промовирање на истражувачкото новинарство од јавен интерес. Главната цел на Cin-cg е да обезбеди информации што се кријат од јавноста, за да можат граѓаните да реагираат и да донесуваат одлуки засновани на веродостојни информации. Овој медиум одбива да зазема политички, религиозни или идеолошки позиции и е посветен на останување објективен во продуцирање на сопствените информации.

Одете на страницата

Monitor

Монитор (Monitor) е неделно информативно списание, основано на 19 октомври 1990 година и објавено во Подгорица, Црна Гора.

Одете на страницата

Vijesti

Вијести (Vijesti) е проевропски и антикорупциски црногорски дневник, основан во 1997 година. Една од неговите истражувачки новинари, Оливера Лакиќ, која известува за криминалот и корупцијата во Црна Гора, беше застрелана и ранета во напад врз неа.

Одете на страницата

СРБИЈА

Krik

КРИК (KRIK) – или Мрежа за истраги на криминал и корупција- е непрофитна, невладина организација основана за промовирање на истражувачкото новинарство во Србија. Организацијата е основана од тим новинари кои, со години, ги осудуваат криминалот и корупцијата и кои беа неколку пати наградени за нивната работа.

КРИК е дел од меѓународната новинарска мрежа Проект за истражување на организиран криминал и корупција (ОЦЦРП / Organized Crime and Corruption Reporting Project – OCCRP), кој обединува непрофитни истражувачки центри и независни медиуми од околу 20 земји, од Балканот и Источна Европа до Централна Азија. ОЦЦРП (OCCRP) придонесе за создавање на КРИК и придонесува за неговиот развој.

Одете на страницата

Peščanik

Пешчаник (Peščanik) е здружение на граѓани основано во 2006 година и јавен медиум основан во 2011 година. Првиот производ на Пешчаник беше радио емисија емитувана на Радио Б92 на 2-ри февруари 2000 година. Подоцна, емисијата доби свој сопствен канал, која е преземена од неколку ТВ-канали во Србија и регионот. Од 2007 година, Пешчаник има своја веб-страница, на која досега се објавени повеќе од 20 000 текстови.

Одете на страницата

Danas

Интернет информативниот весник, Данас (Danas) тврди дека се бори против широко распространетата таблоидизација, сензационализам и комерцијализација на медиумите. Повеќе од две децении, редакцијата настојува да ги зачувува принципите на професионално и етичко новинарство за објавување на објективни и фактички информации.

Одете на страницата

Vreme

Време (Vreme) е неделно информативно списание со седиште во Белград, Србија, кое за прв пат e објавено во 1990 година. Се карактеризира како “списание без лаги, омраза или предрасуди“ и се спротивставува на националистичката мобилизација за војните во Југославија. Моделиран е според неговите американски колеги Тајм и Њузвик (Time & Newsweek).
 
Во 1993 година, се печателе по 30 000 примероци неделno, од кои една четвртина за продажбата во странство. Време изгради репутација како еден со најдоверливи медиумски извори во поранешна Југославија а нејзините писатели беа многу често цитирани од меѓународните медиуми.

Одете на страницата

Beta

Бета (Beta) е српска новинска агенција со седиште во Белград, главниот град на Србија. Основана е во 1992 година со цел “да обезбеди сеопфатно и објективно покривање на настаните во земјата (Србија) и регионот на Југоисточна Европа.
Во 2000 година, агенцијата беше казнета од владата (Сојузна Република Југославија под Слободан Милошевиќ) за објавување антиинституционални документи. Казните ги осудија Репортери без граници. Со текот на времето, тој доби финансирање од Националната фондација за демократија (National Endowment for Democracy).

Одете на страницата

Južne vesti

“Јужни вести“ (Južne vesti) е информативна страница основана во 2010 година, која опфаќа територија на јужна и југоисточна Србија, освен Косово.
Таа е првиот регионален информативен портал што го зголемува нивото на информираност на граѓаните од јужна Србија и нивното разбирање за актуелните проблеми во овој дел од земјата преку собирање и објавување на информации, истражувања и аналитичко новинарство.

Одете на страницата

Vranjske Novine

Оваа српска информативна интернет страница првично беше печатен весник. Откако беше принуден да ги затвори вратите во 2017 година, и откако претрпе “административно малтретирање“ од страна на властите, уредничкиот тим го основа порталот Infovranjske.rs, кој стана првиот независен медиум во јужна Србија. Неговата амбиција е да им обезбеди на граѓаните целосни и објективни информации за општествените настани. Врањске новине (Vranjske Novine) се обидува да им обезбеди на своите читатели критичка анализа на сите сегменти на вестите.

Одете на страницата

Autonomija

Веб-страницата Автономија (Autonomija) е создадена во 2007 година. Тоа е непрофитен медиум или, како што велиме поедноставно, “медиум на заедницата“, финансиран од донации од разни национални и меѓународни организации, но и од “групното финансирање“ (crowdfunding), односно од поддршката на своите читатели.
Информативната веб-страница ‘Автономија’ е позиционирана како алтернатива на јавните или комерцијални медиуми, со цел да придонесе за плурализмот на информациите, за започнувањето на дебата во општеството и за слободата на изразување.

Нејзината амбиција беше да создаде простор за таканаречените табу-теми изградени од и за оние кои не се плашат да размислуваат и да го пишуваат она што го мислат на глас. Автономија тврди дека се бори против цензурата и автоцензурата.

Одете на страницата

Синдикат на независни новинари (НУНС)

Основан е на 26 март 1994 година како непартиска професионална организација. Независното здружение на новинари на Србија е основано од новинари незадоволни од работата на Здружението на новинари на Србија.
НУНС сега имаат повеќе од 3300 членови, бројот се зголемува од ден на ден.

Главните цели на Здружението се: слобода на печатот, плуралност во медиумите, подобрување на професионалните и етичките стандарди, заштита на правата и интересите на новинарите (медиумски професионалци), вклучително и нивната професионална и правна заштита, взаемна соработка на новинарите и новинарските организации во државата и во странство.
Здружението презема различни активности со цел да влијае на законодавството од областа на информациите, како и да го почитува правото на слободата на изразување и информирање.

Одете на страницата
Регионални медиуми

Регионални медиуми

BIRN / БИРН

Балканската истражувачка репортерска мрежа (Balkan Investigative Reporting Network) е мрежа на невладини организации која ги промовира слободата на изразување, човековите права и демократските вредности во Јужна и Источна Европа.
БИРН разви специфична мрежна структура која вклучува независни локални организации, собрани околу чадор организација – Балканската мрежа за истражувачко регионално известување (БИРН-Хаб / BIRN Hub) – структура што има предност да комбинира локална експертиза, заснована на земјата, со единствена регионална соработка.

Одете на страницата

Balkan Insight / Балкан Инсајт

Балкан инсајт (Balkan Insight) е водечка веб-страница на БИРН. Дава дневни вести, како и анализи и истражувања за клучните теми во десеттина балкански држави. Веб-страницата создаде репутација како најсеопфатен, најпрофесионален и независен извор на информации на англиски јазик во Јужна и Источна Европа, и стана извор на информации за политичарите, бизнис менаџерите и академските истражувачи ширум светот.

Одете на страницата

Radio Free Europe

Radio Slobodna Evropa (БЦХС) : https://www.slobodnaevropa.org/
Радио Слободна Европа (македонски) : https://www.slobodnaevropa.mk/
Radio Evropa e Lirë (алнбански) : https://www.evropaelire.org/
RFE/RL (англиски): https://www.rferl.org/

Радио Слободна Европа известува за вести во 23 земји каде слободниот печат е забранет од владата или не е целосно воспоставен. Медиумот го обезбедува она што многу луѓе не можат да го добијат локално: нецензурирани вести, одговорна дискусија и отворена дебата. Радио Слободна Европа тврди дека ги почитува највисоките стандарди на објективно новинарство и ги пренесува фактите, без да биде заплашувано од притисок или обиди за влијание.

Одете на страницата

Le Courrier des Balkans / Курие де Балкан

Курие де Балкан (Le Courrier des Balkans) има статус на непрофитно здружение регулирано со францускиот закон од 1901 година. Во врска со сите најголеми весници во регионот, од своето основање, Курие де Балкан работи потпирајќи се на регионална мрежа, со цел брзо реагирање на актуелните настани, со што им се нуди на читателите гледиштето и анализите на граѓаните од Балканот на сопствените вести. Курие де Балкан располага со тим новинари кои продуцираат репортажи, истражувања, анализи и интервјуа за актуелните настани во Југоисточна Европа.

Одете на страницата